SKAAD

SKAAD kijkt naar de geschiedenis maar gaat ook over de problematiek en de keuzes waar we nu mee te maken hebben. Hoe kijken we nu naar dat verleden en hoe werkt het door, in een land, een familie, op internet? In de voorstelling wordt zowel Fries als Nederlands gesproken.

Rik Jongbloed verzorgde een lezing over de overval op het Leeuwarder Huis van Bewaring op 8 december 1944. Tijdens deze geweldloze verzetsactie drongen ruim twintig Friese KP’ers, onder wie Gerard Reeskamp, de gevangenis binnen en bevrijdden zij 51 gevangenen zonder een schot te lossen.

Jongbloed vertelde daarnaast over de ervaringen van zijn zwangere moeder en grootmoeder en hoe zij betrokken raakten bij het verzet.

Voorafgaand aan de voorstelling kon worden deelgenomen aan een stadswandeling over het verzet in Leeuwarden. Onder begeleiding van een gids kwamen persoonlijke verhalen aan bod over hulp aan Joodse onderduikers, koeriersters, knokploegen, bonkaarten en liquidaties. De wandeling bood extra context bij de thema’s uit SKAAD.

De wandeling werd verzorgd door A Guide to Leeuwarden, dat sinds 2013 thematische en algemene stadswandelingen organiseert.

In het Fries Verzetsmuseum verzorgde conservator Marre Sloots een inleiding over de overval op het Huis van Bewaring op 8 december 1944, de spectaculaire verzetsactie waarover in 1962 de beroemde film ‘De Overval’ is gemaakt. Waarom kreeg deze actie zo’n mythische status? En welke rol speelde Gerard Reeskamp, de hoofdpersoon van de voorstelling SKAAD? Na de inleiding kon je zelf rondlopen in het Verzetsmuseum en voorwerpen die te maken hebben met de overval van dichtbij bekijken.

Voor zijn boek De Drogist (2013) deed Ad van Liempt uitgebreid onderzoek naar Gerard Reeskamp. In zijn lezing vertelde hij over zijn zoektocht naar de feiten achter de verhalen over de verzetsman, die na de oorlog een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van vier jaar uitzat.

Tot een officiële rehabilitatie van Reeskamp, zoals zijn nabestaanden graag wilden, heeft het boek niet geleid, wel tot een beter begrip van de achtergronden van Reeskamps handelen, tijdens en na de oorlog.

Van Liempt werkte jarenlang in de journalistiek en televisie en was mede-oprichter en eerste eindredacteur van het geschiedenisprogramma Andere Tijden. Daarnaast schreef hij diverse boeken over de Tweede Wereldoorlog.

Eind 1940 werden Jacques van Dijk en Henriëtte de Leve ontslagen bij de leeszaal van Leeuwarden. En slechts om één reden: ze waren Joods. Beiden werkten al enkele decennia voor de bibliotheek als respectievelijk directeur en assistent. Samen hadden ze de bibliotheek opgebouwd. Mark Deckers deed onderzoek naar de ontslagen Joodse bibliotheekmedewerkers en tekende hun verhalen op in het boek ‘Geruisloos verdwenen uit de bibliotheekgeschiedenis’. In totaal werden elf bibliotheekmedewerkers in Nederland ontslagen. Zes van hen overleefden de oorlog.

Deckers vertelt over zijn speurtocht naar deze levens en in het bijzonder dat van het duo Van Dijk en De Leve.